Leen Van Ende – Ma Reprise: Recensie

Het leven is een schouwspel’, zegt men vaak, maar kan alles wel naar de scène vertaald worden, zelfs de pijnlijkste passages in een mensenleven? Antwoorden zoeken we bij Milo Rau, Polynomial C op repeat.

Een tijd geleden stond Rau met zijn levenswerk Das Kongo Tribunal op Artefact in STUK: een installatie die de wantoestanden in Congo aankaartte en waar fictie veranderingen in de realiteit, of het feit, teweegbracht. Of hoe ook nu theater nog maatschappelijk relevant is en zowel vriend als vijand bekoort. La Reprise vaart ongeëvenaard mee op die koers als eerste luik van Rau en zijn IIPM’s (International Institute of Political Murder) Histoîre(s) du Théâtre waarin ons genadeloos een kritische spiegel voorgehouden wordt, vanaf onze zachte- geprivilegieerde -theaterzitjes.

We bevinden ons voor een tribunaal, het visitekaartje van Zwitserse theatermaker Milo Rau, voor een jury van acteurs. Ze gaan op zoek naar hun tegenspelers, non-acteurs, leken om de realiteit extra wrang te laten smaken. Het onderwerp van de avond: de moord op Ihsane Jarfi, een homofobe daad die vermeend tolerant België zwaar op zijn grondvesten deed daveren.

De casting plaatst ons aan het begin van het creatieproces: zware praat wordt afgewisseld met luchtige mopjes, grenzen worden afgetast alvorens te vervagen. Tom Adjibi legt al snel enkele pijnpunten bloot, zoals hoe zelfs de progressieve theaterwereld zich al te vaak vergrijpt aan raciaal getinte typecasting en het vervallen in stereotypes. Slik, zere wonde- terecht -blootgelegd. Hetzelfde mes duwt Fabien Leenders meermaals dieper in de wonde. Hij deelt dezelfde achtergrond als Wintgens, dader. Hoe deterministisch staan we in het leven als we geconfronteerd worden met een ik die uit een parallel universum lijkt te komen? Het publiek wordt wakker geschud: Leenders en Wintgens zijn dezelfde persoon, alleen zijn ze het allesbehalve.

Het hele schouwspel kan eveneens gevolgd worden op een groot projectiescherm: alles lijkt ter plaatse gefilmd, maar is minutieus georkestreerd met voorvaderen Truffaut en Goddard ongetwijfeld indachtig. De vervreemding slaat nog heviger over in een rake klap, het gebrek aan een pathetische aanpak flakkert als nooit tevoren de empathie aan.

Haatdragend blijven is moeilijk wanneer de confrontatie met het toeval en de oneerlijkheid van het bestaan zo aanwezig zijn. Jarfi is een martelaar, Adjibi een martelaar op scène, de metteur en scène een meester van politiek theater. Sara De Bosschere verwoordt het allemaal treffend met de woorden van de Poolse dichteres Szymborska: het slagveld op scène is slechts een slap aftreksel van het reële, maar de boodschap blijft toch verrassend plakken aan zij die toekeken. Het is alleen te hopen dat ze blijft plakken, en niet vervaagt zoals vortige lichaamssappen die netjes opgedweild worden op de bühne, zeg maar.

Leen Van Ende

Comments

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s